Siz de oğlunun kitap okumayla uzaktan yakından ilgisi olmadığından yakınan ebeveynlerden misiniz?

Okumaya ilgi duyması için elinizden geleni yaptınız; birlikte kitapçılara gittiniz; yaz tatili için okulun önerdiği listedeki tüm kitapları aldınız; evde televizyon ve bilgisayar süresini kısıtladınız (ve oğlunuzun şikâyetleri, mızmızlanmaları, yalvarmaları, kızmaları sonucu bu durum her ikiniz için de bir sabır sınavına dönüştü)... Kitap okuması için zorladığınızda, güzelim klasiklere hızla göz atarken, ne kadar sıkıldığını anlamanız için gereken her şeyi yaptı... Aslında kitap okuma alışkanlığının önemi ve faydaları konusundaki nutuklarınızdan artık kendiniz bile sıkılmaya başladınız...

Ve tüm bunlara rağmen oğlunuzu hiçbir şekilde okumaya yönlendiremediniz. Bir kere bile sizden bir kitap istemediği gibi, derslerle ilgili okuma ödevlerinden bile sürekli şikâyet ediyor. Hatta söz gelimi Mutlu Prens ya da Anne Frank'ın Günlüğü'nü okumaktansa ölmeyi tercih ettiğini bile söylüyor.

Kızlarla erkekler arasında okuma açısından ne fark var?
Erkeklerin okumayı öğrenmesinin genellikle kızlardan daha uzun sürdüğü; kızlara nazaran daha az okudukları ve okumaya karşı daha isteksiz oldukları biliniyor. Ayrıca erkeklerin anlatı tarzı metinleri daha zor kavradıkları, buna karşın bilgilendirici metinleri kavramakta daha başarılı oldukları da biliniyor.

Uzmanlar bu durumun; doğumda erkeklerin beyinde dil merkezinin kızlardan daha küçük olması (buna karşın uzamsal düşünce merkezi daha geniş) ve nihai olarak aradaki farkı kapatsalar da, konuşma ve dil becerilerinin kızlardan daha yavaş gelişmesinden kaynaklanabileceğini düşünüyorlar.

Bu doğumsal biyolojik farklılık nedeniyle genellikle kızlar okumayı daha çabuk öğreniyor ve bulundukları ortamda konuşulan dili erkeklerden daha önce anlamaya başlıyorlar. Okulun ilk yıllarında okuma öğrenmeyle ilgili desteğe ihtiyaç duyan erkek çocuk sayısının daha fazla olmasının nedenlerinden biri de bu durum...

Bazı uzmanlar bu durumun erkek çocuklarda özgüven azalmasına yol açabildiğini, insanların başarılı oldukları şeyleri yapmayı tercih ettiklerini ve dolayısıyla okumayı öğrenme aşamasında tökezlemesi durumunda erkek çocukların yaşamın ilerleyen yollarında da okumaya ısınmalarını engelleyebildiğini belirtiyorlar. Dolayısıyla, gerek anne-babaların, gerekse öğretmenlerin erkek çocuklara okumayı sevdirme konusunda biraz daha fazla çaba göstermeleri gerekebiliyor...

ERKEK ÇOCUĞU OLANLARA TAVSİYELER

1- Umudunuzu yitirmeyin!
Öncelikle okumayı edebi eserlerle sınırlı görmekten vazgeçin. Erkek çocuklar "faydalı, eğlenceli ve komik" şeyleri okumaktan hoşlanırlar ve örneğin kaykay ya da uçurtma yapımını öğrenmek gibi, belli bir amaç için okumayı tercih ederler.

Günlük yaşamları, ilgi alanları ve hayal güçleri ile bağlantısı olan konular erkek çocukların ilgisini çeker. Bir başka deyişle erkek çocuklar hemen kullanabilecekleri, hakkında konuşabilecekleri ya da bir şey yapmalarını sağlayan şeyleri okumayı tercih ederler. Okuldaki okuma faaliyetleri ise kendilerine göre "faydalı" ya da ilgi çekici konuları içermediğinden, okuma gerektiren konularda son derece sabırsız davranabilirler.

Kısacası en azından başlangıç için "okumayı" dar anlamı ile ele almaktan vazgeçip, erkek çocuklara hitap edebilecek malzemelere yönelmeniz gerekiyor: Basit macera romanları, çizgi romanlar ve hatta bir bilgisayar oyununun kullanma kılavuzu, dergiler... Öncelikle ne okuduğundan ziyade okuma fikrini anlaması ve okumanın ne olduğunu kavraması önemli. Unutmayın iyi bir okuyucu olmuş yetişkinlerin çoğu da ucuz romanlar, aşk romanları ya da çizgi romanları okudukları bir devreden geçmiştir. Okuma okumadır, çocuk ne kadar çok kendi başına okuma alıştırması yapar ve siz ona ne kadar fazla kitap okursanız o da o kadar kelimeleri işitir, görür, kelime hazinesi gelişir, yazılı kelimeleri gördüğü anda tanır ve bu da okumasını kolaylaştırır. Tüm bunlar ise okuma alışkanlığının gelişmesine yardımcı olur.

Öncelikle çocuğunuzun hoşlandığı şeylerle işe başlamanız büyük önem taşıyor. Sevdiği bir konuya odaklanmanız halinde çocuğunuz okuyacaktır. Spordan hoşlanıyorsa sporla ilgili kitaplar, dergiler bulmalısınız. Bisiklete binmeyi seviyorsa bisikletler ve bisiklete binme konusundaki kitaplar ve bu ilgisini besleyecek her türlü okuma malzemesi temin etmelisiniz.

Ayrıca çocuğunuzun kendisinin olmak istediği şeyleri ya da kişileri anlatan kitapları da bulmaya çalışmalısınız. Erkek çocuklar kendilerinin olmak istediğine benzeyen bir karakter hakkındaki kitaplardan hoşlanırlar. Tamamen hayal mahsulü gibi gözüken kitaplar dahi benzer konularla uğraşan erkek çocuklar için gerçekle gayet somut bir şekilde bağlantılı olabilir. Örneğin Harry Potter serisinin bu kadar ilgi çekmesinin nedenlerinden biri de budur. İçerik tamamen hayali bir dünyayı kapsasa da, Harry sıradan bir erkek çocuğun günlük yaşamda karşılaştığı sorunlarla da uğraşmakta, kendi yolunu bulmaya çalışmaktadır.

Espri de erkek çocukları cezbeden bir diğer unsurdur. Esprili kitaplar ve çizgi romanları eğlenceli buldukları için okumaktan hoşlanırlar. Dolayısıyla bu gibi kitap ve dergileri okumasını "gerçek okuma" saymamaktan ve sanki bunlarla ilgili bir "sorun varmış gibi" davranmaktan vazgeçmelisiniz. Nihayetinde bu tür kitaplar da çocuğun okumaya ilgisini uyandıracaktır.

2- Hoşlandığı şeylerle işe başlayın
Öncelikle çocuğunuzun hoşlandığı şeylerle işe başlamanız büyük önem taşıyor. Sevdiği bir konuya odaklanmanız halinde çocuğuz okuyacaktır. Spordan hoşlanıyorsa sporla ilgili kitaplar, dergiler bulmalısınız. Bisiklete binmeyi seviyorsa bisikletler ve bisiklete binme konusundaki kitaplar ve bu ilgisini besleyecek her türlü okuma malzemesi temin etmelisiniz.

Ayrıca çocuğunuzun olmak istediği şeyleri anlatan kitapları bulmaya çalışın. Erkek çocuklar kendilerinin olmak istediğine benzeyen bir karakter hakkındaki kitaplardan hoşlanırlar. Tamamen hayal mahsulü gibi gözüken kitaplar dahi benzer konularla uğraşan erkek çocuklar için gerçekle gayet somut bir şekilde bağlantılı olabilir. Örneğin Harry Potter serisinin bu kadar ilgi çekmesinin nedenlerinden biri de budur. İçerik tamamen hayali bir dünyayı kapsasa da, Harry sıradan bir erkek çocuğun günlük yaşamda karşılaştığı sorunlarla da uğraşmakta, kendi yolunu bulmaya çalışmaktadır.

Espri de erkek çocukları cezbeden bir diğer unsurdur. Esprili kitaplar ve çizgi romanları eğlenceli buldukları için okumaktan hoşlanırlar. Dolayısıyla bu gibi kitap ve dergileri okumasını "gerçek okuma" saymamaktan ve sanki bunlarla ilgili bir "sorun varmış gibi" davranmaktan vazgeçmelisiniz. Nihayetinde bu tür kitaplar da çocuğun okumaya ilgisini uyandıracaktır.

3- Model olun
Araştırmalar anne-babası kitap okuyan ve etrafında sürekli kitaplar bulunan çocukların okuma alışkanlığını kazanma olasılığının daha fazla olduğunu göstermiştir.

4- Ona kitap verin
Bu basit bir fikir gibi gözükse de, çocuğunuzun bir hobisi, ilgi alanı ile ilgili ya da sadece eğlenceli bir kitap olması halinde oldukça etkileyici bir sonuç yaratabilir.

5- Okumayı sosyal bir etkileşime dönüştürün
Gazetede okuduğunuz bir konu hakkında konuşmaya davet edin. Erkek çocuklar için okumak arkadaşları ile ilişkilerinde kullanabilecekleri, üzerinde konuşabilecekleri ve kendileri ile bağlantı kurabilecekleri sosyal bir olaydır.

6- Vazgeçmeyin
Bir ilgisi ya da tutkusu ile bağlantılı karikatürler, çizgi romanlar, dergilerden istifade ederek çocuğunuzu okumaya yönlendirebilirsiniz. Bu tamamıyla bir sabır işidir. Okumasını ve okuduklarını eleştirmeyin. Erkek çocuklar okumaya yönlendirilebilir ve bundan hoşlanırlarsa, bu daha fazla okumalarını sağlayacaktır.